Điểm J
Điểm J là chỗ nối giữa phần kết thúc của phức bộ QRS và phần bắt đầu của đoạn ST.
Điểm J (junction) trên ECG là điểm mà phức bộ QRS nối với đoạn ST. Đây là vị trí thể hiện gần đúng thời điểm kết thúc khử cực và bắt đầu tái cực theo điện tâm đồ bề mặt. Có sự chồng lấp khoảng 10 ms.
Điểm J đánh dấu kết thúc của phức bộ QRS, và thường nằm trên đường nền, đặc biệt ở nam giới trẻ khỏe mạnh. Điểm J có thể lệch khỏi đường nền trong tái cực sớm, thiếu máu cục bộ hoặc tổn thương thượng tâm mạc hay nội tâm mạc, viêm màng ngoài tim, RBBB, LBBB, phì đại thất phải, phì đại thất trái hoặc ảnh hưởng của digitalis.
Trên hầu hết ECG, việc xác định điểm J như ranh giới giữa QRS và phần bắt đầu của ST là rõ ràng. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của các nghiên cứu điện sinh lý và sự xem xét kỹ các cơ chế tế bào/ion ở từng giai đoạn của ECG – các ranh giới này trở nên mờ nhạt.
Để đơn giản:
- Điểm J có mặt trong tất cả các ECG và đánh dấu sự chuyển tiếp từ phức bộ QRS sang đoạn ST
- Lệch sóng J xảy ra trước điểm J
- Vị trí của điểm J liên quan đến một đoạn cuối phức bộ QRS bị bè rộng vẫn còn gây tranh cãi.
Điểm J trong: a) bình thường; b) c) điểm J chênh lên; d) điểm J chênh xuống; e) có sóng J (sóng Osborn)
Lưu ý: Chữ J trên ECG định nghĩa 2 hiện tượng hoàn toàn khác nhau và không liên quan với nhau. Điểm J là một mốc thời gian đánh dấu sự kết thúc của QRS và sự khởi đầu của đoạn ST, có mặt trên tất cả ECG; sóng J là một dạng lệch chậm, kéo dài, ít gặp hơn, có nguồn gốc chưa rõ, ban đầu được mô tả liên quan đến hạ thân nhiệt.
Bất thường của điểm J
- Chênh lên hoặc chênh xuống của điểm J gặp trong các nguyên nhân khác nhau của bất thường đoạn ST. Nó có thể chênh lên do dòng tổn thương trong thiếu máu cơ tim cấp và viêm màng ngoài tim, cũng như trong nhiều kiểu hình ECG bình thường và bất thường khác
- Chênh lên điểm J xảy ra trong tái cực sớm lành tính
- Một lệch dương trước điểm J được gọi là sóng J (sóng Osborn) và điển hình gặp trong hạ thân nhiệt.
Tài liệu tham khảo
- Hurst JW. Abnormalities of the S-T segment – Part I. Clin Cardiol. 1997 Jun;20(6):511-20.
- Hurst JW. Abnormalities of the S-T segment – Part II. Clin Cardiol. 1997 Jul;20(7):595-600.
- Hurst JW. Naming of the waves in the ECG, with a brief account of their genesis. Circulation. 1998 Nov 3;98(18):1937-42
- Gussak I, Antzelevitch C. Early repolarization syndrome: clinical characteristics and possible cellular and ionic mechanisms. J Electrocardiol. 2000;33:299-309
- Tikkanen JT, Anttonen O, Junttila MJ, et al. Long-term outcome associated with early repolarization on electrocardiography. N Engl J Med. 2009;361:2529-2537
- Surawicz B, Macfarlane PW. Inappropriate and confusing electrocardiographic terms: J-wave syndromes and early repolarization. J Am Coll Cardiol. 2011;57:1584-1586
- Perez MV, Friday K, Froelicher V. Semantic confusion: the case of early repolarization and the J point. Am J Med. 2012 Sep;125(9):843-4
- Haissaguerre M, Derval N, Sacher F. et al. Sudden cardiac arrest associated with early repolarization. N Engl J Med. 2008;358: 2016–2023
Kiến thức cơ bản về thư viện ECG
-
Điểm J
Đọc thêm nâng cao
Trực tuyến
- Wiesbauer F, Kühn P. Khóa học trực tuyến ECG Mastery: Yellow Belt. Hiểu các kiến thức cơ bản về ECG. Medmastery
- Wiesbauer F, Kühn P. Khóa học trực tuyến ECG Mastery: Blue Belt: Trở thành chuyên gia ECG. Medmastery
- Kühn P, Houghton A. Workshop ECG Mastery: Black Belt. Diễn giải ECG nâng cao. Medmastery
- Rawshani A. Diễn giải ECG lâm sàng ECG Waves
- Smith SW. Blog ECG của Dr Smith.
- Wiesbauer F. Little Black Book of ECG Secrets. Medmastery PDF
Sách giáo khoa
- Zimmerman FH. ECG Core Curriculum. 2023
- Mattu A, Berberian J, Brady WJ. Emergency ECGs: Case-Based Review and Interpretations, 2022
- Straus DG, Schocken DD. Marriott’s Practical Electrocardiography 13e, 2021
- Brady WJ, Lipinski MJ et al. Electrocardiogram in Clinical Medicine. 1e, 2020
- Mattu A, Tabas JA, Brady WJ. Electrocardiography in Emergency, Acute, and Critical Care. 2e, 2019
- Hampton J, Adlam D. The ECG Made Practical 7e, 2019
- Kühn P, Lang C, Wiesbauer F. ECG Mastery: The Simplest Way to Learn the ECG. 2015
- Grauer K. ECG Pocket Brain (Expanded) 6e, 2014
- Surawicz B, Knilans T. Chou’s Electrocardiography in Clinical Practice: Adult and Pediatric 6e, 2008
- Chan TC. ECG in Emergency Medicine and Acute Care 1e, 2004
Đọc thêm từ LITFL
- Kiến thức cơ bản về thư viện ECG – Sóng, khoảng, đoạn và diễn giải lâm sàng
- ECG A to Z theo chẩn đoán – Diễn giải ECG trong bối cảnh lâm sàng
- ECG Exigency và Cardiovascular Curveball – Các ca lâm sàng ECG
- 100 câu hỏi ECG – Công cụ tự đánh giá để luyện thi
- Các SITES và BOOKS tham khảo ECG – những nguồn tốt nhất khác
THƯ VIỆN ECG
Chris Nickson
Chris là bác sĩ hồi sức tích cực và chuyên gia ECMO tại Khoa Hồi sức tích cực The Alfred, nơi ông là Phó Giám đốc (Giáo dục). Ông là Phó giáo sư lâm sàng thỉnh giảng tại Đại học Monash, phụ trách chương trình Clinician Educator Incubator, và là giám khảo phần thi thứ nhất của CICM.
Ông là một nhà giáo dục lâm sàng được công nhận quốc tế, có niềm đam mê giúp bác sĩ học tập và cải thiện hiệu quả lâm sàng của cá nhân và tập thể. Ông là một trong những người sáng lập phong trào FOAM (Free Open-Access Medical education) và đã được ghi nhận đóng góp cho giáo dục bằng các giải thưởng từ ANZICS, ANZAHPE và ACEM.
Thành tựu lớn nhất của ông là làm cha của ba người con tuyệt vời.
Trên Bluesky, ông là @precordialthump.bsky.social và trên trang mà Elon đã làm hỏng, ông là @precordialthump.
| INTENSIVE | RAGE | Resuscitology | SMACC |
Mike Cadogan
BA MA (Oxon) MBChB (Edin) FACEM FFSEM. Bác sĩ cấp cứu, Bệnh viện Sir Charles Gairdner. Đam mê rugby; lịch sử y học; giáo dục y khoa; và học tập không đồng bộ, người truyền bá #FOAMed. Đồng sáng lập và CTO của Life in the Fast lane | On Call: Principles and Protocol 4e| Eponyms | Books |
